Wycena w zainstalowaniu (in-situ) a wycena po deinstalacji (ex-situ) – gdzie powstaje różnica wartości?
W nowoczesnych zakładach przetwórstwa spożywczego, chemicznego, farmaceutycznego, motoryzacyjnego czy opakowaniowego cena zakupu samych jednostek maszynowych u dostawców OEM stanowi nierzadko zaledwie 55–70% całkowitego nakładu inwestycyjnego (CAPEX) niezbędnego do uruchomienia produkcji seryjnej. Pozostałą część wartości tworzą skapitalizowane koszty inżynierii projektu, wibroizolacji i posadowienia, rurociągów procesowych ze stali kwasoodpornej, tras kablowych, szaf sterowniczych PLC, nadrzędnych systemów wizualizacji SCADA, wygrodzeń optoelektronicznych oraz wielotygodniowego rozruchu i walidacji jakościowej.
Kiedy przedmiotem transakcji jest funkcjonujący zakład lub zorganizowana część przedsiębiorstwa (ZCP) kontynuująca produkcję w dotychczasowej lokalizacji, właściwą bazą wyceny jest wartość w zainstalowaniu (in-situ), uwzględniająca zamortyzowaną wartość wszystkich powyższych prac integracyjnych. Jeżeli natomiast linia ma zostać zamknięta, pocięta na sekcje i sprzedana na zewnątrz, większość nakładów instalacyjnych ulega bezpowrotnej utracie, a wartość ex-situ ulega dodatkowemu pomniejszeniu o koszty bezpiecznego odcięcia mediów, demontażu dźwigowego i załadunku.
- Inwentaryzacja struktury hierarchicznej linii: gniazda zasilające, moduły procesowe, transport międzyoperacyjny i pakowanie końcowe
- Wycena oprogramowania sterującego PLC/HMI oraz układów robotyki przemysłowej zintegrowanych z ciągiem
- Identyfikacja wąskich gardeł (bottlenecks) determinujących realną przepustowość godzinową całej instalacji
- Rachunek zużycia funkcjonalnego wynikającego z nadmiernego poboru mocy, sprężonego powietrza lub strat surowcowych
Purchase Price Allocation (PPA) i wyznaczanie okresu RUL w transakcjach M&A
Po sfinalizowaniu przejęcia kontroli nad spółką produkcyjną standardy rachunkowości (MSSF 3 oraz ustawa o rachunkowości) wymagają przeprowadzenia procesu alokacji ceny nabycia (Purchase Price Allocation – PPA), w ramach którego nabywca przypisuje wartość godziwą przejętym aktywom trwałym i zobowiązaniom przed wyliczeniem wartości firmy (goodwill). Przyjęcie historycznych wartości księgowych przejmowanego podmiotu zniekształca bilans otwarcia oraz przyszłe odpisy amortyzacyjne wpływające na wynik operacyjny EBITDA i EBIT.
W projektach PPA ściśle współpracujemy z doradcami transakcyjnymi i audytorami finansowymi: przeprowadzamy inspekcję przejmowanych zakładów, ustalamy wartość godziwą poszczególnych linii technologicznych i grup maszyn w standardzie kontynuacji działania, a także określamy technicznie uzasadniony pozostały okres ekonomicznej użyteczności (Remaining Useful Life – RUL) dla każdego kluczowego ciągu produkcyjnego.
Składowe kosztowe zintegrowanej linii przemysłowej w modelu odtworzeniowym i in-situ
Precyzyjne rozbicie powyższych warstw w operacie szacunkowym daje zarządom, funduszom inwestycyjnym i ubezpieczycielom pełną przejrzystość co do tego, jaka część kapitału ulokowana jest w mobilnych maszynach, a jaka w infrastrukturze przyłączeniowej i inżynierii integracyjnej.
| Warstwa techniczna linii produkcyjnej | Udział w CAPEX nowej instalacji | Zachowanie wartości przy demontażu (ex-situ) |
|---|---|---|
| Bazowe maszyny procesowe i roboty przemysłowe (OEM) | 55% – 70% nakładu początkowego | Zachowują wartość wtórną zależną od uniwersalności modelu i nalotu RBG |
| Konstrukcje wsporcze, pomosty obsługowe, przenośniki dedykowane | 8% – 15% nakładu początkowego | Wysoka utrata wartości – dopasowane geometrycznie do siatki słupów danej hali |
| Orurowanie procesowe (CIP/SIP), instalacje sprężonego powietrza i próżni | 7% – 12% nakładu początkowego | Niemal całkowita utrata wartości przy relokacji (odzysk wyłącznie armatury i zaworów) |
| Integracja automatyki PLC/SCADA, sieci przemysłowe i systemy bezpieczeństwa | 6% – 10% nakładu początkowego | Zachowana częściowo tylko przy przeniesieniu kompletnej linii w niezmienionej konfiguracji |
| Transport specjalistyczny, montaż mechaniczny, rozruch (commissioning) | 5% – 10% nakładu początkowego | Koszt niematerialny całkowicie tracony przy sprzedaży ex-situ i ponoszony od nowa przez nabywcę |
Pytania szczegółowe
W ciągach modernizowanych etapowo wyznaczamy tzw. ważony wiek efektywny oraz analizujemy resurs każdego modułu krytycznego z osobna. Nowa szafa sterownicza PLC i wymienione serwonapędy obniżają stopień zużycia technicznego i funkcjonalnego linii, jednak górny pułap jej pozostałego okresu eksploatacji (RUL) jest zawsze limitowany stanem bazowych korpusów mechanicznych, przekładni głównych oraz dostępnością części zamiennych.
Zakres inwentaryzacji z natury może zostać wykonany podczas jednej wizji lokalnej w zakładzie, natomiast do polisy ubezpieczeniowej sporządzamy dedykowane zestawienie w bazie pełnej wartości odtworzeniowej nowej (bez potrącenia amortyzacji technicznej, jeżeli polisa oparta jest na wartości odtworzeniowej) lub wartości rzeczywistej – zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia (OWU) wybranego towarzystwa.
Tak. Realizujemy oględziny i operaty dla wielooddziałowych grup produkcyjnych na terenie całego kraju – zarówno w centralnej Polsce i aglomeracji warszawskiej, jak i w specjalnych strefach ekonomicznych na Pomorzu, Śląsku, Dolnym Śląsku, w Wielkopolsce oraz Polsce Wschodniej.